Ladki Bahin Yojana (लाडकी बहीण योजना) अंतर्गत मिळणारे ₹1500 अचानक बंद झाल्याने महाराष्ट्रातील अनेक महिला संतापल्या आहेत. अहिल्यानगर जिल्ह्यातील अकोले येथे हजारो महिलांनी मोर्चा काढला. मागण्या मान्य न झाल्यास 26 ऑक्टोबर रोजी मुंबईत मुख्यमंत्र्यांच्या “वर्षा” बंगल्यावर धडकण्याचा इशारा त्यांनी दिला आहे. पात्र असूनही खात्यात पैसे का येत नाहीत? नेमकं प्रकरण काय? सविस्तर जाणून घेऊया.
Table of Contents
Ladki Bahin Yojana: मोर्चाचे नेमके प्रकरण काय?
- अकोले तहसील कार्यालयावर जनवादी महिला संघटना आणि किसान सभा यांच्या नेतृत्वाखाली मोर्चा निघाला.
- आंदोलक महिलांचा आरोप आहे की त्या पात्र असूनही eKYC च्या कारणावरून अपात्र ठरवल्या गेल्या आणि त्यांचे ₹1500 चे अनुदान बंद झाले.
- आंदोलनात गृहिणी, मोलमजुरी करणाऱ्या, घरकाम करणाऱ्या आणि आदिवासी महिलांचा मोठा सहभाग आहे.
- ग्रामीण भागातील अनेक कुटुंबांसाठी हे पैसे घरखर्चाचा आधार होते, त्यामुळे आर्थिक अडचणी वाढल्या आहेत.
आंदोलक महिलांच्या प्रमुख मागण्या
- eKYC प्रक्रिया पुन्हा सुरू करा आणि अपात्र ठरलेल्या पात्र महिलांना पुन्हा लाभ द्या.
- दिवाळीआधी लाभ मिळावा.
- निवडणुकीत जाहीर केलेले ₹2100 प्रति महिना प्रत्यक्षात लागू करा.
- योजनेतील जाचक अटी-शर्ती रद्द करा.
- अंगणवाडी पोषण आहार शिजवणाऱ्या आणि आशा सेविकांना मानधन द्या.
Ladki Bahin Yojana आणि eKYC चा वाद का?
योजनेत पात्र महिलांना (वय 21 ते 65, कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2.5 लाखांपेक्षा कमी) दरमहा ₹1500 मिळतात. सरकारने eKYC बंधनकारक केले आणि त्याची मुदत अनेकदा वाढवली, शेवटची मुदत 30 एप्रिल 2026 होती.
ग्रामीण भागात इंटरनेट, मोबाईल-आधार लिंक, OTP आणि तांत्रिक अडचणींमुळे अनेक महिलांना eKYC पूर्ण करता आले नाही. त्यामुळे पात्र असूनही नाव वगळले गेले, असा आंदोलकांचा दावा आहे. विरोधी पक्षांनीही सरकारवर टीका केली आहे.
सरकारची भूमिका: या लेखनापर्यंत या विशिष्ट आंदोलनावर सरकारची अधिकृत प्रतिक्रिया स्पष्टपणे समोर आलेली नाही. यापूर्वी सरकारने योजना बंद होणार नसल्याचे आणि फक्त पात्र महिलांनाच लाभ मिळेल असे सांगितले आहे.
Ladki Bahin Yojana: सुरुवातीपासून आतापर्यंतचा प्रवास
महाराष्ट्र सरकारने 28 जून 2024 रोजी “मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण” योजना सुरू करण्यास मान्यता दिली. विधानसभा निवडणुकीच्या आधी सुरू झालेल्या या योजनेत पात्र महिलांच्या आधार लिंक असलेल्या बँक खात्यात थेट लाभ हस्तांतरणाने (DBT) दरमहा ₹1500 जमा केले जातात.
डिसेंबर 2025 मध्ये विधानसभेत दिलेल्या माहितीनुसार, सुमारे 2 कोटी 43 लाख अर्ज पात्र ठरले होते आणि त्यापैकी 1 कोटी 74 लाखांहून अधिक महिलांची eKYC पूर्ण झाली होती. त्याच वेळी पडताळणीत काही हजार महिलांच्या नावावर पुरुषांची बँक खाती जोडलेली आढळली, तसेच अपात्र असूनही लाभ घेतलेल्या काही सरकारी कर्मचाऱ्यांकडून रक्कम वसूल करण्यात येत असल्याचे सरकारने सांगितले.
म्हणजेच एका बाजूला सरकार बोगस लाभार्थी शोधून योजनेची छाननी करत आहे आणि दुसऱ्या बाजूला खऱ्या पात्र महिलाही तांत्रिक कारणांमुळे वगळल्या जात आहेत, अशी तक्रार आहे. याच विरोधाभासामुळे आजचा हा एल्गार उभा राहिला आहे. पात्र महिलांना न्याय मिळावा आणि अपात्र लाभार्थी बाहेर पडावेत, यासाठी पारदर्शक आणि सोपी पुनःपडताळणी हाच मार्ग आहे, असे अनेक जाणकारांचे मत आहे.
Ladki Bahin Yojana चे पैसे खात्यात आले नाहीत तर काय करावे?
- eKYC पूर्ण आहे का ते तपासा. अर्जाची स्थिती लाडकी बहीण अधिकृत पोर्टल वर पाहा.
- आधार–बँक खाते DBT साठी लिंक आहे का ते पाहा. पैसे आधार लिंक असलेल्या खात्यातच जमा होतात.
- अर्जाची स्थिती (Approved / Rejected / Pending) तपासा आणि कारण नोंदवून ठेवा.
- अंगणवाडी सेविका किंवा तालुका महिला व बालविकास कार्यालयात लेखी तक्रार द्या.
- आधार, बँक किंवा नावातील तफावत असल्यास कागदपत्रे दुरुस्त करा.
Ladki Bahin Yojana: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
लाडकी बहीण योजना बंद होणार का?
सरकारने यापूर्वी योजना सुरू राहणार असल्याचे सांगितले आहे, मात्र फक्त पात्र महिलांनाच लाभ मिळेल.
पात्र असूनही अपात्र ठरले तर दाद कुठे मागायची?
स्थानिक अंगणवाडी किंवा महिला व बालविकास कार्यालयात लेखी तक्रार द्या आणि पोर्टलवर अर्जाची स्थिती तपासा.
लाडकी बहीण योजनेचे ₹2100 कधी मिळणार?
निवडणुकीत ही घोषणा झाली होती, पण अंमलबजावणीची निश्चित तारीख जाहीर झालेली नाही.
लाडकी बहीण योजनेसाठी पात्रता काय आहे?
वय 21 ते 65 वर्षे आणि कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2.5 लाखांपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे.
Ladki Bahin Yojana: संदर्भ आणि बातम्या
या मोर्चाबद्दलच्या मूळ बातम्या येथे वाचा: ई-सकाळ आणि संगमनेर LIVE. योजनेचा मूळ शासन निर्णय (28 जून 2024) येथे उपलब्ध आहे.
इतर सरकारी योजनांची माहिती आमच्या MaziSeva मुख्य पानावर वाचा.
MaziSeva ची मदत
अर्जाची स्थिती तपासणे, eKYC, आधार–बँक लिंकिंग किंवा कागदपत्र दुरुस्तीसाठी MaziSeva शी संपर्क करा. अशाच सरकारी योजनांच्या ताज्या अपडेट्ससाठी mazisewa.com ला भेट देत राहा.
(वरील माहिती प्रसिद्ध बातम्यांवर आधारित आहे. अधिकृत निर्णयांसाठी शासनाचे पोर्टल व GR पाहा.)